ماتریس swot چیست؟

ماتریس SWOT ابزاری کاربردی برای تحلیل وضعیت فعلی یک کسب و کار یا پروژه است. این ماتریس با بررسی نقاط قوت، فرصت ها و تهدیدها و شناخت نقاط ضعف هر کسب و کار، بینشی عمیق از موقعیت شما و چشم اندازی از وضعیت آینده کسب و کار داشته باشید.

نقاط قوت و ضعف هر مجموعه براساس عملکرد عوامل داخلی کسب و کار شما بوده در حالی که فرصت ها و تهدیدها از نتایج عواملی خارجی است که بر کسب و کار شما تأثیر می‌گذارند. با شناخت و بررسی این چهار مؤلفه کلیدی، انتخاب استراتژی های بهینه برای به حداکثر رساندن بازدهی یاری رسان خواهد بود.

ماتریس SWOT به طور گسترده در زمینه‌های مختلف کاربرد دارد و ابزاری ساده و بصری برای افراد و تیم‌ها در هر سطحی از تجربه است.

تاریخچه ماتریس SWOT

از ابتدا تا کنون در کلیه‌ی کسب و کارها، بحث برنامه ریزی استراتژیک وجود داشته است. بازرگانان و تجار نیز از قدیم الایام با توجه به نیازمندی بازار و پیش‌بینی هایی که از بازار پیش رو داشتند تصمیم به خرید، فروش و یا صبرکردن و منتظر ماندن برای پیش آمدن زمان مناسب می‌گرفتند.
این خود یک برنامه ریزی استراتژیک کسب و کار است، هر چند که آن زمان شاید کتابی در این مورد تحریر نشده بود اما بر اساس تجارب گذشته این دانش در بازاریان و تجار نیز وجود داشت که برای موفقیت در کسب و کار خود باید با توجه به عوامل بیرونی و داخلی کسب و کار خود، یک رویکرد کلی داشته باشند.
حتی ممکن است وقتی به دلایلی شایعه‌ی گران شدن زمین و مسکن به گوش خورده باشد، مشاورین املاک تمایل چندانی به فروش ملک به شما نداشته باشند اما در عوض اگر در آن شرایط قصد فروش ملک خود را داشته باشید، فورا به هر طریق ممکن تلاش کنند آن را از شما بخرند. این نیز یک رویکرد استراتژیک برای سود آوری بیشتر است. این رویکرد کلی، امروزه در دانش کسب و کارها با عنوان برنامه استراتژیک شناخته می‌شود.
حال که با مفهوم استراتژی آشنا شدید، در مورد روش‌‌ها و نظریه‌های علمی موجود در این زمینه بیشتر بحث خواهیم کرد. یکی از شناخته‌شده‌ترین روش‌ها در تعیین برنامه‌ی استراتژیک نظریه‌ی SWOT است.

نظریه SWOT چیست؟

نظریه SWOT به معنای آن است که شما با تحلیل نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدهای یک سازمان یا پروژه، رویکرد خود را در بازار اعم از رویکرد رقابتی، محافظه کارانه، تهاجمی و یا تدافعی مشخص نمایید.
این تحلیل با استفاده از ماتریس SWOT انجام می‌شود و به کمک آن، شناخت بهتری از وضعیت فعلی و آینده یک سازمان یا پروژه دست یافته و استراتژی‌های مناسبی برای بهبود وضعیت آن‌ها می‌توان تدوین نمود.

ماتریس swot چیست و چه کاربردی دارد؟

ماتریس SWOT مخفف عبارتهای (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats) و به معنای تهدیدها، فرصتها، نقاط قوت و نقاط ضعف است. در واقع ماتریس SWOT یک ابزار تحلیلی است که برای ارزیابی نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدهای مربوط به یک پروژه یا یک فعالیت تجاری استفاده می‌شود.

ویژگی نقاط قوت یا Strengths: ویژگی‌ها، منابع و عواملی که سازمان را از دیگران متمایز می‌کنند و به آن‌ها کمک می‌کنند تا بهترین عملکرد را داشته باشند.
ویژگی نقاط ضعف یا Weaknesses: عوامل و ویژگی‌ها، منابع و هرچیزی که سازمان شما را از دیگران متمایز می‌کنند و از کسب بهترین عملکرد باز می دارد.
فرصت‌ها (Opportunities): شرایط و عوامل خارجی که به سازمان در رسیدن به بهترین عملکرد کمک کننده است.
تهدیدها (Threats):شرایط و عوامل خارجی که ممکن است بر سازمان تأثیر منفی بگذارند و به عملکرد آن ضربه بزنند.
با استفاده از این چهار بخش، می‌توان تحلیل SWOT را انجام داد و با شناخت نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدهای سازمان، استراتژی‌های مناسبی برای بهبود وضعیت سازمان تدوین کرد.

مزایای استفاده از ماتریس swot

· شناخت بهتر وضعیت فعلی و آینده سازمان یا پروژه
· شناسایی نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدهای مربوط به سازمان یا پروژه
· تدوین استراتژی‌های مناسب برای بهبود وضعیت سازمان یا پروژه
· بهبود تصمیم‌گیری‌های مدیریتی
· افزایش اطمینان و اعتماد به نفس مدیران و کارکنان سازمان یا پروژه
به طور کلی، ماتریس SWOT به عنوان یک ابزار بسیار مفید و کارآمد در برنامه‌ریزی استراتژیک و بهبود وضعیت سازمان‌ها و پروژه‌ها است که به راحتی برای کسب و کار خود می‌توانید از آن استفاده نمایید.

کاربرد ماتریس swot

کاربردهای تحلیل ماتریس SWOT عبارتند از:
ارزیابی رقبا: با استفاده از تحلیل SWOT، آنالیز رقبا را حت تر و بهتر صورت گرفته و نقاط ضعف و قوت آن‌ها را با شرایط خود مقایسه کرده و استراتژی‌های مناسبی برای رقابت با آن‌ها می‌توانید تدوین کنید.
تصمیم‌گیری در مورد توسعه محصولات و خدمات: تحلیل SWOT به کمک شناخت فرصت‌ها و تهدیدهای خارجی و نقاط قوت و ضعف داخلی، به مدیران کمک می‌کند تا تصمیم‌های بهتری در مورد توسعه محصولات و خدمات بگیرند.
ارزیابی بازار و تصمیم‌گیری در مورد سرمایه‌گذاری: تحلیل SWOT به مدیران کمک می‌کند تا با تغییر استراتژی بازاریابی، حوزه های سرمایه گذاری خود را انتخاب نمایند.

تحلیل ماتریس swot

بعد از تنظیم ماتریس اس‌دبلیواوتی، در تحلیل آن شما 4 نوع استراتژی پیش رو خواهید داشت. در ادامه به صورت کامل هرکدام از این استراتژی ها را شرح خواهیم داد.

انواع استراتژی در تحلیل SWOT

برای درک بهترشما از تعیین استراتژی های سازمان، از یک مثال واضح استفاده می‌کنیم . دقیقا خود را در یک موقعیت جنگی فرض کنید.
شما فرمانده هستید و باید برای حمله، عقب نشینی و تاکتیک های نظامی، لشکرتان را هدایت کنید. مواردی که در زیر ذکر می‌شود استراتژی‌هایی است که ممکن است درفرماندهی خود به کار ببرید:

استراتژی SO (Strengths-Opportunities)

استراتژی SO، زمانی به کار می‌رود که نقاط قوت داخلی شما بیشتر از نقاط ضعف بوده و فرصت های پیشروی شما نیز بیشتر از تهدیدها است. بنابراین از نقاط قوت داخلی سازمان و فرصت‌های خارجی آن استفاده می‌شود تا کسب و کار هرچه زودتر از فرصت های موجود استفاده نماید و سود خود را افزایش دهد. اصطلاحا این استراتژی تهاجمی نامیده می‌شود چرا که همه چیز بر وفق مراد شماست بنابراین مانند وقتی است که در جنگ پیشرو تعداد نفرات شما بیشتر از دشمن، تجهیزات شما بیشتر و موقعیت شما آماده برای حمله است. پس وقت تهاجم است.

استراتژی WO (Weaknesses-Opportunities)

استراتژی WO وقتی به کار می‌ر‌ود که کسب و کار شما به دلایلی همچون کمبود بودجه‌ی مالی و یا کمبود منابع انسانی یا سوء مدیریت در سازمان، در موضع ضعف است اما در عوض با فرصت‌هایی همچون تقاضای بالا یا امکان دریافت وام بانکی و…. فرصت‌های خوبی پیشرو دارید. اصطلاحا این استراتژی محافظه کارانه نامیده می‌شود. در این موقعیت بهترین کار آنست که در حین توجه به نقاط ضعف، فرصت های پیش رو را از دست ندهید.
درست مانند زمانی که در جنگ تعداد نفرات و یا آمادگی افراد شما از دشمن کمتر است اما فرصتی خارجی به سراغ شما آمده است مثلا اختلافی در دشمن وجود دارد یا در موقعیت محیطی هستید که بر دشمن مسلط هستید. در اینجا سعی می‌کنید که از فرصت‌های به وجود امده استفاده کنید اما از طرفی باید مراقب نقاط ضعف خود هم باشید تا موجب شکست شما نشود.
در این استراتژی، از نقاط ضعف داخلی سازمان و فرصت‌های خارجی آن استفاده می‌شود تا استراتژی‌های مناسبی برای بهبود وضعیت سازمان تدوین شود.

استراتژی ST (Strengths-Threats)

در این استراتژی، از نقاط قوت داخلی سازمان برای مقابله با تهدیدهای خارجی آن استفاده می‌شود تا تهدید های خارجی نتوانند آسیبی به کسب و کار و سودآوری شما بزنند.
مانند آنکه در صحنه ی جنگ، ابزار آلات جنگی بیشتری در اختیار دشمن شماست اما در عوض مهارت بالای سربازان شما یک نقطه قوت برای شماست .
تلاش شما بر این خواهد بود که به طریقی از مهارت سربازان خود برای مقابله با سربازان دشمن استفاده کنید.

استراتژی WT (Weaknesses-Threats)

در این استراتژی، سازمان از سویی در موضع ضعف بوده و تهدید های خارجی نیز از سویی به سازمان فشار می آورند. در این حالت استراتژی بر آن خواهد بود که از سرمایه گذاری های جدید صرف نظر کنید یا تعدیل نیرو انجام دهید و یا تا حد امکان صبر کنید تا تهدید ها کم رنگ تر شوند و هرچه منابع دارید را به رفع مشکلات داخلی خود و نقاط ضعف خود بگذارید تا در مقابل تهدیدات توانمند تر شوید .
آنچه گفته شد توضیحاتی کلی در باره ی این نظریه ی برنامه ریزی استراتژیک بود و اینکه چگونه متوجه شویم نقاط ضعف سازمان بر نقاط قوت غلبه دارد و یا فرصت ها بر تهدید ها غلب دارند را در مقالات آتی به شما ارائه خواهیم کرد.

با استفاده از این ماتریس به شناخت بهتر وضعیت فعلی و آینده یک سازمان یا پروژه دست یافته و استراتژی‌های مناسبی برای بهبود وضعیت آن‌ها تدوین خواهید نود.